Porady prawne prowadzi:      Arkadiusz Kowacz
Kontakt:         +48 504 130 324,     aTen adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

Bez kolejki i bez skierowania do lekarza specjalisty?

Od 1 lipca 2018 roku osoby, które ukończyły 16 rok życia i posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub równoważne) nabyły szczególne prawa w dostępie do świadczeń opieki medycznej i rehabilitacji. Wtedy też weszła w życie Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z omawianym aktem prawnym osoby ze znacznym stopnieniem niepełnosprawności mają możliwość zarejestrowania się w celu uzyskania świadczenia z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej bez przedstawienia skierowania, które jest wymagane w przypadku nieuprawnionych pacjentów. Oznacza to, iż osoby takie mają prawo do wizyty u lekarza specjalisty bez konieczności uprzedniego uzyskania skierowania od lekarza rodzinnego. Ta sama ustawa stanowi, iż w przypadku świadczeń ambulatoryjnej opieki zdrowotnej świadczenie powinno zostać udzielone nie później niż w ciągu 7 dni roboczych od dnia zgłoszenia. Oznacza to, iż osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym wizytę u lekarza specjalisty powinny uzyskać od razu lub jeśli jest to nie możliwe - nie później niż 7 dni od daty zgłoszenia. Terminy te obowiązują także w przypadku świadczeń rehabilitacji leczniczej, w tym do lekarza rehabilitacji leczniczej, tj. do lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej. Tu jednak do wszystkich zakresów rehabilitacji skierowanie obowiązuje. By uzyskać wskazane wyżej uprawnienia niezbędne jest okazanie dokumentu potwierdzającego przysługujące uprawnienie, tj. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Niestety przedstawione powyżej przywileje często nie są stosowane. Niekiedy wynika to z niewiedzy osób rejestrujących i udzielających świadczeń medycznych, ale zdarza się także, iż świadczenia takie (szczególnie dostęp do rehabilitacji) udzielane są tylko i wyłącznie osobą z niepełnosprawnościami i nie ma technicznej możliwości przeskoczenia kolejki. Jednakże wszelki nieprawidłowości można zgłaszać do Narodowego Funduszu Zdrowia. 

 

 Skończyła się ważność badan wstępnych / okresowych? Możesz pracować nadal!

Zgodnie z ostatnią nowelizacją tzw. specustawy covidowej (Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19) okresowe badania lekarskie, które ukończyła swoją ważność będzie można wykonać w czasie do 180 dni po odwołaniu w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Także badania wstępne zachowają dłużej ważność. Poprzedni termin na wykonanie zaległych badań wynosił 60 dni.

Zgodnie z uchwalonymi przepisami na czas epidemii zawieszony jest obwiązek kierowania i wykonywania okresowych badań lekarskich dla pracowników. Jeśli chodzi zaś o badania wstępne (przed dopuszczeniem do pracy) oraz kontrolne (po zwolnieniu lekarskim powyżej 30 dni) - w czasie trwania epidemii może je wykonać lekarz o innej specjalności niż medycyna pracy. Wydane przez takiego lekarza orzeczenie traci jednak ważność po 180 dniach od zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii w Polsce. Poprzednio termin ten wynosił zaledwie 30 dni.

Więcej szczegółów znajdziemy w poniższym artykule:

https://serwisy.gazetaprawna.pl/praca-i-kariera/artykuly/1497127,zalegle-okresowe-badania-lekarskie-wstepne-koronawirus.html?fbclid=IwAR0Qfjy-yQXKpdt5DXLckCAof1AqhXuyp6PEaxm8QwaUgqQMt60_KDoxep4

 

 Co z ważnością orzeczeń o niepełnosprawności w czasie pandemii?

Zgodnie ze słowami przedstawiciela Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych osobom, które po 8 marca 2020 roku kończy się ważność orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, obecnie obowiązujące przepisy prawa nie nakazują występowania o nowe orzeczenie. Stary dokument stanowi podstawę, by odpowiednie urzędy przedłużyły wypłacanie świadczeń. Nie ma obecnie konieczności składania kolejnego wniosku i orzeczenia. Orzeczenia, które po 8 marca straciły swoją ważność są nadal obowiązujące do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Więcej informacji znajdziemy pod poniższym linkiem:

http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/1242408;jsessionid=7BB86FFFF269A0AAE5079DB77736E3E4?fbclid=IwAR3NtRMZWZSGsDJcFx0_TRfd_SPiFHpMdk9O-Z4gaerG9uU_3RVPvW48xAY

 

Bezrobotny czy bierny zawodowo?

Wypełniając rozliczne formularze, w tym rekrutacyjne do różnego rodzaju projektów (także i tego) napotykamy na pytanie o status na rynku pracy. Zazwyczaj do wyboru mamy następujące opcje:

  • osoba bezrobotna,
  • osoba bierna zawodowo,
  • osoba poszukująca pracy,
  • osoba pracująca.

O ile w przypadku osoby pracującej nie ma większych wątpliwości - jest to osoba wykonująca pracę zarobkową na podstawie umowy o pracę, mianowania czy umowy cywilnoprawnej, o tyle w przypadku osób pozostających bez zatrudnienia napotykamy na wątpliwości jaki de facto status należy zaznaczyć. Dylemat dotyczy tego czym różni się osoba bezrobotna od osoby biernej zawodowo, a często pojęcia te są traktowane tożsamo. W rzeczywistości tak nie jest.

Osoba bezrobotna jest osobą niezatrudnioną i niewykonująca pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Co istotne taka osoba musi być zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako „osoba bezrobotna”.

Osoby bierne zawodowo to osoby, które zgodnie z definicją w nie tworzą zasobów siły roboczej (tzn. nie pracują i nie są bezrobotne). Dotyczy to m.in. studentów czy osób będących na urlopie wychowawczym. Co istotne - osobami biernymi zawodową będą osoby, które pobierają świadczenia emerytalne czy rentowe, przez co nie mogą zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne.

Osoba bierna zawodowo, która z jakiś powodów nie może zarejestrować się w Urzędzie Pracy i uzyskać status osoby bezrobotnej (np. gdy pobiera rentę socjalna) może zostać zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy. Jest to taka osoba, która poszukuje pracy, ale nie ma prawa do statusu bezrobotnego. Co istotne - status taki może uzyskać także osoba pracująca, która na przykład poszukuje innej, lepszej pracy.

Należy pamiętać, iż uzyskując przychody z tytułu renty czy emerytury nie zostaniemy zarejestrowani jako osoba bezrobotna.

Więcej informacji możemy znaleźć tutaj.

https://wuplodz.praca.gov.pl/web/po-wer/-/1568147-definicja-osob-bezrobotnych-i-biernych-zawodowo

 

  Czy mając orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy możemy podjąć zatrudnienie?

Tak, mogą!

Osoby niepełnosprawne starające się rentę (w ZUS czy KRUS) muszą przejść proces orzekania przez lekarza orzecznika / komisję lekarską w jednej z tych instytucji. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku możemy otrzymać jedno z trzech następujących orzeczeń:

  • orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy,
  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy,
  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji.

O ile w pierwszym przypadku (częściowa niezdolność do pracy) z samej treści orzeczenia wynika możliwość podjęcia zatrudnienia, to w pozostałych przypadkach (całkowita niezdolność do pracy) treść orzeczeń sugeruje, iż osoba niepełnosprawna nie może podjąć zatrudnienia.

Taki wniosek jest jednak błędny. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa całkowita niezdolność do pracy nie oznacza, iż nie można podjąć zatrudnienia. Przyjmuje się, iż orzeczona niezdolność do pracy odnosi się do zatrudnienia na otwartym rynku pracy. W praktyce o możliwości zatrudnienia, jego charakterze decyduje wydane zaświadczenie lekarza medycyny pracy, który po wykonaniu stosownych badań decyduje czy dana ozdoba niepełnosprawna może podjąć zatrudnienie na danym stanowisku pracy. W zaświadczeniu takim powinny być określone również szczególne warunki pracy jakie powinien stworzyć pracodawca (np. zakup okularów do pracy na komputerze, odpowiedniego biurka etc.). Szczegółowe warunki zatrudniania osób z niepełnosprawnością określa Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Należy jednak mieć na uwadze, iż pobierając rentę (socjalną, rodzinną, wypracowaną) należy pamiętać o limitach, których nie powinniśmy przekraczać by nie stracić prawa do pobierania świadczenia (zawieszenie bądź umniejszenie). Ten temat opisaliśmy w artykule „Stypendia szkoleniowe i stażowe a Twoja renta”. Aktualnie limit ten wynosi 3517,20 zł brutto miesięcznie.

Więcej szczegółów na temat pracy osób z orzeczoną niezdolnością do pracy możemy znaleźć tutaj:

https://www.praca.pl/poradniki/rynek-pracy/calkowita-niezdolnosc-do-pracy-definicja,zatrudnienie,renta,uprawnienia_pr-2747.html

 

Stypendia szkoleniowe i stażowe a Twoja renta  

Pobierając rentę socjalną, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną, należy pilnować wysokości uzyskanego dochodu z tytułu pracy zarobkowej (przede wszystkim umowa o pracę, zlecenie, dzieło etc.).

https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/renta-socjalna/zawieszenie-prawa-do-renty-socjalnej

Aktualna kwota której nie należy przekraczać by nie narazić się na zawieszenie lub umniejszenie świadczenia rentowego wynosi 3517,20 zł miesięcznie. Kwota ta jest aktualizowana zgodnie z danymi GUS (70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia) co trzy miesiące - najbliższa aktualizacja nastąpi 1 grudnia 2020 roku. Należy przy tym jeszcze pamiętać, iż renta socjalna rozliczana jest w skali każdego miesiąca osobno, a renta z tytułu niezdolności do pracy (wypracowana) oraz rodzinna rozliczana jest w skali całego roku - suma uzyskanych dochodów w skali roku porównywana do sumy kwot stanowiących 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w każdym z miesięcy tego danego roku. W przypadku świadczeń łączonych - ZUS może rozliczyć poszczególne części świadczenia osobno. Kwoty o których mowa znajdziemy m.in. na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/emerytury-i-renty

W związku z licznymi wezwaniami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w których to jako dochód powodujący zawieszenie lub umniejszenie świadczeń rentowych wliczane były stypendia uzyskiwane podczas odbywania stażów zawodowych oraz szkoleń i licznymi zapytaniami osób niepełnosprawnych z tym związanymi, współpracująca z nami Spółdzielnia Socjalna Open Technologies wystosowała formalne zapytanie  do właściwego Ministra Pracy  dotyczące tego problemu. Na zapytanie Spółdzielnia uzyskała odpowiedź wystosowaną przez panią Prezes ZUS - Gertrudę Uścińską.

W otrzymanej interpretacji przepisów prawnych wskazane zostało jasne, iż stypendia uzyskiwane podczas odbywania staży zawodowych jak i szkoleń, finansowanych ze środków Unii Europejskiej, mających na celu podniesienie kwalifikacji i aktywizację osób wykluczonych społecznie nie mogą być wliczane jako dochód powodujący zawieszenie bądź zmniejszenie świadczenia rentowego. Jako podstawę podano fakt, iż zarówno stypendia takie nie są opodatkowane podatkiem dochodowym zgodnie z Ustawą Ordynacja Podatkowa, ale także ich celem nie jest uzyskanie zarobku - a podniesienie kwalifikacji i aktywizacja uczestników projektów. W interpretacji Pani Prezes wskazuje:

„(...) pobieranie stypendium stażowego finansowanego ze środków unijnych, powinno pozostać bez wpływu na zawieszenie/zmniejszenie renty z tytułu niezdolności do pracy oraz na zawieszenie prawa do renty socjalnej.”

Ponadto wskazano, iż wszystkie Oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały zobligowane do stosowania przedstawionej interpretacji przepisów prawa.

Pomimo, iż od zajęcia stanowiska w tej sprawie przez Panią Prezes minęło już prawie 2,5 roku, zdąża się, że niektóre Oddziały ZUS nadal domagają się zwrotu rent wliczając stypendia jako dochód powodujący zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia. W takiej sytuacji koniecznie należy przedstawić pracownikom ZUS załączoną interpretację przepisów oraz udokumentować źródło uzyskanego przychodu, którego sprawa dotyczy - że jest to stypendium stażowe bądź szkoleniowe. Takie zaświadczenie powinna wydać instytucja wypłacająca dane świadczenie. Jeśli natomiast takie zdarzenie miało miejsce w przeszłości, a świadczenie rentowe zostało już zwrócone na konto Zakładu - należy wystąpić do ZUS o jego zwrot załączając wskazane wyżej dokumenty.

Do pobrania interpretacja z dnia 24 kwietnia 2018 r. wydana dla Spółdzielni Socjalnej Open Technologies.

 

Jesteś osobą z niepełnosprawnościami? Czym przekonać pracodawcę do Twojego zatrudnienia?

Jesteś osobą z niepełnosprawnościami? Szukasz pracy i myślisz, że jesteś na straconej pozycji na rynku pracy? To nie prawda! Jest wiele powodów i argumentów, że warto zatrudnić osobę z niepełnosprawnościami i którymi możesz przekonać przyszłego pracodawcę. Oto najważniejsze z nich:

1. Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego wypłacane przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - pracodawca może otrzymać nawet kwotę 3150,00 zł miesięcznie, co stanowi do 90 % kosztów ponoszonych przez pracodawcę (zależy to od stopnia i rodzaju niepełnosprawności oraz prowadzonej działalności. Więcej informacji znajdziemy na stronie PFRON

https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/zmiana-kwot-dofinansowania-od-kwietnia-2020-r/

2. Dofinansowanie do stworzenia miejsc pracy dla osób niepełnosprawnością lub jego przystosowanie - pracodawca chcący stworzyć miejsce pracy osobie niepełnosprawnej może ubiegać się o dofinansowanie takiego działania. Wsparcia takiego udzielają zarówno Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej (dot. przedsiębiorstw społecznych takich jak Spółdzielnie Socjalne, spółki non profit itp.), Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Powiatowe Urzędy Pracy. Więcej na temat zwrotu pracodawcom kosztów wyposażenia stanowisk pracy z PFRON znajdziemy pod poniższym linkiem.

https://www.pfron.org.pl/pracodawcy/wyposazenie-stanowisk-pracy/

3. Zwolnienie pracodawcy ze składek na PFRON - dotyczy firm, które zatrudniają co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i mają obowiązek dokonywać miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeżeli nie osiągną 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Każda zatrudniona osoba z niepełnosprawnością proporcjonalnie umniejsza kwotę obowiązkowych wpłat lub po osiągnięciu ww. wskaźnika - pracodawca zwolniony jest z obowiązku takich wpłat.

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/art,22,zwolnienie-z-wplat-na-pfron

4. Możliwość udzielania przez sprzedających zatrudniających osoby niepełnosprawne ulg we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych innym podmiotom.

5. Możliwość uzyskania statusu „Przedsiębiorstwa społecznego” - organizacja prowadząca działalność gospodarczą, która wyznacza sobie cele ściśle społeczne, co wpływa na jej pozytywny wizerunek wśród potencjalnych klientów.

6. Możliwość składania ofert w przetargach, gdzie stosuje się tzw. klauzule społeczne - preferencje w przetargach dla podmiotów zatrudniających osoby wykluczone społeczne (w tym także osoby niepełnosprawne). Więcej informacji na stronie Urzędu Zamówień Publicznych.

https://www.uzp.gov.pl/baza-wiedzy/zrownowazone-zamowienia-publiczne/spoleczne-zamowienia/przydatne-informacje/klauzule-spoleczne

7. Refundacja szkoleń dla pracowników niepełnosprawnych - na wniosek pracodawcy PFRON może zrefundować koszty szkolenia zatrudnionych u pracodawcy osób niepełnosprawnych.

W przypadku szerszego zainteresowania opisanymi korzyściami zapraszamy do kontaktu z nami. Nasz zespół chętnie odpowie na wszystkie nurtujące pytania i wątpliwości.